راز گریه‌ی كوكان از زبان امام صادق علیه السلام

ارسال به

توحید مفضل 5 

‏... مفضل غرق در كلام امام بود و از این همه عظمت و حكمت كه در جای جای ‏نهادِ زمین و آسمان و خویش، خدا را فریاد می‌زدند، در بهت!‏ ، كه امام بعد از بیان علت باهوش نبودن و خالی الذهن بودن انسان در هنگام ‏تولد، فرمایشش را اینگونه پی گرفتند:‏

 فواید گریه كودكان

ای مفضل! از منافع گریه كودكان نیز آگاه باش. بدان كه در مغز كودكان رطوبتی است كه ‏اگر در آن بماند بیماریها و نارساییهای سخت و ناگوار به او رساند؛ مانند نابینایی و جز آن. ‏گریه آن رطوبت را از سر كودكان سرازیر و بیرون می‌كند و بدین وسیله سلامتی تن و ‏درستی دیده ایشان را فراهم می‌آورد. پدر و مادر از این راز آگاه نیستند و مانع آن ‏می‌شوند كه كودك از گریه‌اش سود ببرد. اینان همواره در سختی می‌افتند و می‌كوشند ‏كه او را ساكت كنند و با فراهم كردن خواسته‌هایش از گریه بازش دارند، ولی نمی‌دانند ‏كه گریه كردن به سود اوست و سرانجام نیكی پیدا می‌كند.

بدین ترتیب چه بسا كه در اشیا، منافعی نهفته باشد كه معتقدان به اهمال و بی تدبیری ‏در كار عالم از آن غافل‌اند و اگر می‌دانستند، هیچ گاه نمی‌گفتند كه فلان چیز بی ثمر ‏است؛ زیرا آنان از اسباب و علل آگاه نیستند. براستی هرچه را كه منكران نمی‌دانند ‏عارفان می‌بینند. چه بسیار است چیزهایی كه دانش اندك آفریدگان از آن كوتاه و خالق ‏آفرینش با دانش بی پایانش از آن آگاه است. قداستش عظیم و كلمه‌اش والاست.

فواید گریه كودكان

ای مفضل! از منافع گریه كودكان نیز آگاه باش. بدان كه در مغز كودكان رطوبتی است كه ‏اگر در آن بماند بیماریها و نارساییهای سخت و ناگوار به او رساند؛ مانند نابینایی و جز آن. ‏گریه آن رطوبت را از سر كودكان سرازیر و بیرون می‌كند و بدین وسیله سلامتی تن و ‏درستی دیده ایشان را فراهم می‌آورد. پدر و مادر از این راز آگاه نیستند و مانع آن ‏می‌شوند كه كودك از گریه‌اش سود ببرد. اینان همواره در سختی می‌افتند و می‌كوشند ‏كه او را ساكت كنند و با فراهم كردن خواسته‌هایش از گریه بازش دارند، ولی نمی‌دانند ‏كه گریه كردن به سود اوست و سرانجام نیكی پیدا می‌كند.

بدین ترتیب چه بسا كه در اشیا، منافعی نهفته باشد كه معتقدان به اهمال و بی تدبیری ‏در كار عالم از آن غافل‌اند و اگر می‌دانستند، هیچ گاه نمی‌گفتند كه فلان چیز بی ثمر ‏است؛ زیرا آنان از اسباب و علل آگاه نیستند. براستی هرچه را كه منكران نمی‌دانند ‏عارفان می‌بینند. چه بسیار است چیزهایی كه دانش اندك آفریدگان از آن كوتاه و خالق ‏آفرینش با دانش بی پایانش از آن آگاه است. قداستش عظیم و كلمه‌اش والاست.

و اما آبی كه از دهان كودكان سرازیر می‌شود و خارج می‌گردد، رطوبتی است كه اگر در ‏بدنهایشان بماند، آثار وخیمی بر جای می‌گذارد. چنانكه می‌دانی گاهی كه رطوبت بدن چیره ‏می‌شود (و بر دیگر عناصر[منظور طبایع چهارگانه در طب قدیم]، غلبه می‌كند) شخص، دچار كودنی، دیوانگی، كم عقلی، فلج ‏و لقوه و جز آن می‌گردد.

خداوند جل و علا تدبیر چنان نمود كه این رطوبت در دوران كودكی از دهانشان بیرون رود و ‏در بزرگی از سلامت تن برخوردار گردند. بدین ترتیب، پروردگار به خاطر نادانی آفریدگان بر ‏آنان منت نهاد و تفضل نمود. اگر اینان از داده‌ها و نعمتهای بی شمار او آگاه بودند. هیچ ‏گاه در معصیت و لغزش از فرمانش فرو نمی‌افتادند. پاك و منزه خدایی كه چه بزرگ است ‏نعمتهای او بر مستحقان و دیگر آفریدگان! و چه والاتر است از آنچه باطل گرایان ‏می‌پندارند.‏

‏

اعضای بدن و فواید هر كدام

ای مفضل! در تمام اعضای جسم آدمی و تدابیری كه در آنها نهفته است، اندیشه كن. ‏دستها برای كار كردن، پاها برای رفتن، دیدگان برای راه یافتن و دیدن، دهان برای خوردن، ‏معده برای هضم كردن، كبد برای تصفیه نمودن، منافذ خروجی بدن برای دفع فضولات ‏جسم، ظرفهایی برای حمل آنها و فرج برای حفظ نسل آفریده شده اند؟ اگر ژرف در كار ‏تمام عضوهای بدن اندیشه نمایی می‌یابی كه هر چیزی از سر حكمت و تدبیر و استواری ‏پدید آمده است.‏